Herb

Nie wiadomo, od kiedy miasto posługiwało się herbem. Najstarsze herbarze (J. Długosz, A Boniecki, K. Niesiecki, F. Piekosiński, B. Paprocki) a także monografia rodu Łabędziów pióra Fridberga, herb łabędź prezentują zawsze na czerwonym tle.

Tło czerwone na herbie miejskim Zbąszynia przedstawia herbarz Vossberga z 1866 r. Natomiast O. Jonas – niemiecki urzędnik zbąszyńskiego magistratu – w roku 1909 objaśniając formę herbu miejskiego pisze, iż jest nim łabędź na niebieskim tle, które symbolizować ma pobliskie akweny wodne.

Niebieskie tło dla herbu ustala też M. Gumowski w 1932 r. Natomiast w wydanej w 1935 r. rzetelnej monografii miasta przez J. Krasonia autor pisze: „Ponieważ herb miasta jest pochodzenia rycerskiego, tarcza winna mieć to samo tło, jakiego ten ród rycerski używał, a więc czerwone a nie niebieskie”.

Na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 13 grudnia 1927 r. o godłach i barwach państwowych oraz znakach, chorągwiach i pieczęciach ustalony został i zatwierdzony w dniu 26 czerwca 1936 r. na wniosek Zarządu Miejskiego i Rady Miejskiej Zbąszynia „jako fistorycznie uzasadniony następujący herb tego miasta: „w polu czerwonym srebrny łabędź w prawo z dziobem i łapami czarnemi” (Monitor Polski nr 157, poz. 283 z 1936 r.).

Opierając się na obowiązującym Zarządzeniu Ministra Spraw Wewnetrznych z 1936 r. przyjąć można określenia formy herbu Zbąszynia w następującym brzmieniu: W polu czerwonym srebrny (biały) kroczący łabędź z uniesionymi skrzydłami, zwrócony heraldycznie w prawo (dla patrzącego w lewo) z dziobem i łapami czrnymi.

Pieczęć miejska 

Podstawowym źródłem mówiącym o herbie w miastach są jego pieczęcie, którymi stemplowano i uwiarygodniano wszystkie pisma wychodzące z kancelarii miejskiej. Pieczęcie przekazują najwierniejszy obraz godła, którym posługiwały się miasta. W powszechne użycie pieczęć w Polsce wchodzi w XIII wieku, a więc wówczas, kiedy zaczyna rozwijać się na dużą skalę ruch osadniczy i tworzenie miast na tzw. Prawie zachodnim, zwanym również niemieckim. W przeciągu XIV wieku używanie pieczęci i herbu stało się już niemal powszechne.

Józef Krasoń – monografista Zbąszynia udowadnia, że nadanie Zbąszyniowi herbu stoi w bezpośrednim związku z posiadaniem dóbr zbąszyńskiech przez ród Łąbędziów – jednego z najstarszych rodów rycerskich mającego wielkie znaczenie już w X – XI wieku. Stąd też lokowane miasto otrzymało na swojej pieczęci łabędzia, a więc herb pierwotnych właścicieli. Późniejsi właściciele, co stanowiło w Polsce zwyczaj, nie dokonali zmiany wizerunku godła, a zmiany właścicieli znaczone były stosownym napisem w otoku pieczęci miasta.

Pieczęć Zbąszynia z 1314 roku

Najstarsza pieczęć miejska, jeśli uznać twierdzenie J. Krasonia, pochodzi z 1314 r. Byłoby to w krótce po otrzymaniu przez Zbąszyń praw miejskich. Zatem przyjąć można z dużym prawdopodobieństwem, że jest to pierwsza pieczęć, jaką posługiwąła się kancelaria miasta Zbąszynia. Druga pieczęć zachowana też dzięki obrysowi J. Krasonia pochodzi z 1564 r.

Pieczęć Zbąszynia z 1564 roku

Rada Gminy i Miasta Zbąszyń na uroczystym posiedzeniu w dniu 17 stycznia 2000 roku, w 80 rocznicę powrotu Zbąszynia do Macierzy uchwaliła wzór nowej pieczęci miejskiej, która jest wykorzystywana do pieczętowania okolicznościowych dokumentów.

Aktualna pieczęć Zbąszynia

Flaga 

Flaga obok herbu stanowi główny symbol identyfikujący gminę. Jest swoistym znakiem firmowym, którego wizerunek uwarunkowany jest historią i lokalną tradycją. Ma wielką wartość promocyjną. Dla społeczności lokalnej jest symbolem przynależności terytorialnej. Ma również duże znaczenie integracyjne. Mieszkańcy z pewnością mówić będą „jest to nasza flaga”

Proces kreowania wizerunku flagi Zbąszynia trwał niemal 2 lata. W 1997 r. pismo „Zbąszynianin” ogłosiło wśród mieszkańców konkurs na opracowanie flagi. Zgłoszono kilka propozycji, które nie były zgodne z obowiązującymi zasadami heraldycznymi i weksykologicznymi. Dostarczyły natomiast kilku ciekawych pomysłów, które posłużyły jako materiał do dalszych opracowań.

Ostateczna koncepcja flagi została wypracowana po zasięgnięciu opinii zielonogórskiego heraldyka Wojciecha Strzyżewskiego oraz heraldyków

i weksykologów z warszawskiej Fundacji Tradycji Rzeczpospolitej, która została powołana do tego, aby pomóc samorządom lokalnym w opracowywaniu herbów flag i innych insygniów.

Pole flagi podzielono na 4 jednakowej wielkości prostokąty w układzie poziomym. Zastosowano przy tym 3 barwy: czerwona - symbolizuje rycerskie pochodzenie rodu Łabędziów, co ma swoje odbicie w herbie Zbąszynia, biała to bogate tradycje tkackie i odzieżowe Zbąszynia, natomiast niebieska symbolizować ma zbąszyńskie akweny wodne (jezioro i rzekę). Zaproponowany układ barw gwarantuje oryginalność flagi Zbąszynia spośród istniejących już flag państw, województw, powiatów i gmin. Nasza flaga odzwierciedlać będzie historię i tradycję Ziemi Zbąskiej. Spełnia zatem główny warunek, jaki stawia się przy opracowywaniu insygniów gmin.

Hymn 

Wśród bagnistych mokrych łąk
Tu prastary ongiś gród
Tu kiedyś Zbąskich mieszkał ród

Zamek wróg z powierzchni zmiótł
Tylko baszta się ostała
Z wieżyc dzwony biją z rana
Zbąska ziemia ukochana

I wśród wiosek, wśród miasteczek
Zbąska pieśń najmilsze dziecię
Toć koźlarze , piosenkarze
Dziś roznoszą ją po świecie

Niech rozbrzmiewa piosnka nasza
Niech szlachetność budzi w nas
Niech dla naszych dzieci
Słońce jasno świeci

Dla budowy , dla odnowy
Porzuć bracie fałsz obmowy
Żyj serdeczniej i weselej
Jak przyjaciel z przyjacielem

Wtedy życie się rozwinie
Tak jak Obry srebrna toń
Złudna fala nam odpłynie
Hen w zamorską dal.